Spaanse Griep

De meest beruchte pandemie in de geschiedenis was de Spaanse Griep of Spaanse Ziekte trad op aan het einde van de eerste wereldoorlog in januari 1918. Deze pandemie raasde over de wereld en werd veroorzaakt door een H1N1 influenzavirus en besmette maar liefst 500 miljoen mensen. De Spaanse Griep was uitzonderlijk virulent en dodelijk: het aantal besmettingen liep in sommige streken op tot 50% van de bevolking en de schattingen van het aantal doden lopen uiteen van 20 tot 100 miljoen, maar liefst 1 tot 5% van de hele wereldbevolking. De ziekte was uitzonderlijk dodelijk met een sterftepercentage tot 20%. Bij een normale griepepidemie sterft gemiddeld 0,1% van de zieken.

spaansegriep

overal ter wereld werden veldhospitalen en quarantaine eenheden ingericht

De Spaanse Grieppandemie was atypisch op verschillende vlakken. Zo maakte de pandemie veel slachtoffers maakte onder jongvolwassenen, terwijl tijdens een normale griepepidemie vooral erg jonge kinderen en ouderen onder de dodelijke slachtoffers zijn. De hoge sterfte was een gevolg van de te sterke reactie van het immuniteitssysteem bij jongvolwassenen wat leidde tot een fatale cytokinestorm. Jongeren en ouderen hadden een minder sterke reactie van het immuunsysteem wat de lagere sterftecijfers in deze groepen verklaart. Men vermoed ook dat ouderen gedeeltelijke immuniteit hadden na een eerdere grieppandemie in de jaren 1889-1890: de Russische Griep.

In augustus 1918 trok een tweede griepgolf over Europa en de wereld. Het virus was gemuteerd tot een dodelijkere vorm en het was deze piek die voor de meeste doden zorgde. Mensen die tijdens de eerste piek immuniteit hadden opgebouwd bleven meestal gespaard. Het is zeer uitzonderlijk dat een griepepidemie in de zomer optreedt in het noordelijk halfrond.

spaansegriep_2

De enorme verspreiding van de ziekte werd mede veroorzaakt door de wereldoorlog die op zijn einde liep. De troepenbewegingen en het naar huis keren van de soldaten zorgden voor een wereldwijde verspreiding.

Het is niet duidelijk waar de uitbraak exact begon, verschillende theorie├źn doen de ronde over de eerste plaats waar de ziekte optrad. Sommigen wijzen naar China, anderen naar de Verenigde Staten en West-Europa.

De ziekte dankt haar naam aan het feit dat Spanje neutraal was in de eerste wereldoorlog en er dus geen censuur was op de berichtgeving van de uitbraak van een ziekte die soldaten ziek maakte.

De Spaanse Griep pandemie duurde in totaal 2 jaar en maakte veel meer slachtoffers dan er vielen tijdens de gevechten van de eerste wereldoorlog.